دوشنبه, اردیبهشت ۰۳, ۱۳۹۷
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم ورود

Posts Tagged ‘اخلاق’

بعثت انبیاء از نگاه وحی و عقل

مسائل و مباحث کلامى و اعتقادى از جهت روش شناسى، یکسان نیستند. پاره‌اى از آنها فقط با استدلال عقلى و برخى دیگر فقط با دلایل نقلى و دسته سوم، با براهین عقلى و دلایل نقلى اثبات‌پذیرند.
مسئله ضرورت بعثت انبیاء  تنها با برهان عقلى اثبات می‌شود. اگر با آیات و روایات و دلایل نقلى به اثبات آن بپردازیم، مشکل دور لازم می‌آید؛ زیرا در این صورت اثبات ضرورت بعثت انبیاء  بر آیات و روایات توقف دارد و اثبات حجّیت آیات و روایات نیز به ضرورت بعثت انبیاء  متوقف است.
این مطلب مورد اتفاق متکلمان شیعه و معتزله است؛ ولى اشاعره که منکر حسن و قبح عقلى‌اند به استدلال عقلى در این مسئله توجه نکردند، زیرا لازمه  این استدلال قبول حسن و قبح عقلى است.
شایان ذکر است که تمسک ما به آیات قرآن و روایات پیشوایان دین در مسئله  ضرورت بعثت انبیاء ، از باب تعبد و استدلال به دلایل نقلى نیست، بلکه گاه می‌توان از این آیات و روایات براهین عقلى استخراج کرد. به عبارت دیگر، با نگاه بیرون دینى به قرآن، نیازمندى به پیامبر را به صورت عقلى می‌پذیریم؛ به هر حال، قرآن از زوایاى گوناگونى بعثت انبیاء  را لازم و ضرورى شمرده است و مسائلى همچون: تثبیت و تکمیل توحید، امیدوارى به قیامت، رفع اختلاف، فصل خصومت، اجراى عدالت در جامعه بشرى، اتمام حجت، تزکیه، تعلیم کتاب و حکمت و … را به عنوان فلسفه بعثت پیامبران بیان کرده است.
اهداف بعثت پیامبران در قرآن
۱٫ بعثت انبیاء  براى عبادت خداوند و اجتناب از طاغوت
الف): « ما در هر امتى رسولى برانگیختیم که خداى یکتا را بپرستید و از طاغوت اجتناب نمایید.»(۱)
ب):» و به سوى قوم عاد برادرشان، هود را (فرستادیم) گفت: اى قوم من! (تنها) خدا را پرستش کنید که جز او معبودى براى شما نیست. آیا پرهیز کارى نمی‌کنید؟!»(۲)
انبیاء ، علاوه بر تشویق مردم به عبادت خداوند و اجتناب از طاغوت و بت‌هاى ساختگى، پرهیز از طاغوت و بت نفس را نیز توصیه می‌کردند، که بدترین بت، بت نفس آدمى است. تبعیت از هوا و هوس و
  

نقش اخلاق در ساختن قلب سلیم

گاهی سؤال می شود که رابطه اخلاق با دین چیست. رابطه زبان‌شناسانه اخلاق با دین چیست، یک؛ رابطه هستی شناسانه اخلاق با دین چیست، دو؛ رابطه معرفت شناسانه اخلاق با دین چیست، سه؛ رابطه روان شناسانه دین با اخلاق چیست، چهار؛ و تعهد اخلاقی یعنی چه، این پنج. این سؤال‌های پنج گانه و امثال آنها در اثر آن است که برای خیلی ها روشن نشد که اخلاق چیست! چون روشن نشد که اخلاق چیست، رابطه اخلاق با دین برای اینها روشن نیست و چون اخلاق جزء امور جزئی است نه جزء علوم کلّی؛ علوم کلّی مربوط به جهان است که در جهان چه خبر است. می گویند: این جهان بینی است. ما تا جهان بینی شفاف و روشنی نداشته باشیم، فن اخلاق هم برای ما روشن نمی شود؛‌ قهراً رابطه اخلاق با دین هم معلوم نخواهد بود؛ مسئله چرایی اخلاق، چگونگی اخلاق، برای چه متخلّق باشیم، از چه راه متخلّق باشیم، چرا باید متخلّق باشیم؛ همیشه سؤال است. امّا اگر یک توضیح کوتاهی درباره جهان بینی و انسان و آینده انسان ارائه بشود،بسیاری از این سؤال ها پاسخ خودش را دریافت می کند.
تأثیر گذاری جهان بینی در شناخت دنیا
بر اساس جهان بینی، این عالم طبیعت مسبوق به عالم دیگر است، یک؛ ملحوق

  

درک باطن گناه

بهترین راه تأسّی به وجود مبارک انسان کاملِ معصوم این است که مشمول صلوات خدای سبحان باشیم، این بهترین عَطیه الهی است. ذات أقدس إله مال و لذّت‌های طبیعی را به همه می‌دهد به بَرّ و فاجر به عنوان آزمون؛ امّا صلوات خود را مخصوص بندگان ویژه می‌داند. این صلوات را خدای سبحان بهره پیامبر فرموده است؛ در سوره مبارکه احزاب همین آیه ای که بعد از نمازها خوانده می‌شود آمده است که: اِنَّ اللهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِی (۱)، این جزء برجسته ترین مفاخر وجود مبارک پیامبر اسلام (ص) است که خدای سبحان با همه فرشته‌ها بر پیغمبر تحیّت می‌فرستد.
آثار تأسّی به پیامبر اکرم (ص)
در همین سوره احزاب فرمود: پیامبر اسوه شماست. «اسوه» یعنی آن انسان کاملی که دیگران به او تأسّی می‌کنند، به او اقتداء می‌کنند در سیره‌های علمی و عملی: لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللهِ اُسوَهٌ حَسَنَه(۲)؛ و بهترین راه تأسّی این است که ما هم به جائی برسیم که خدا بر ما صلوات بفرستد، چون خدا بر غیر پیغمبر و بر غیر امام معصوم هم صلوات می‌فرستد؛ چه بهتر که ما مشمول آن باشیم. در همین سوره مبارکه احزاب فرمود: هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلیکُمْ وَ ملائِکَتُهُ لِیُخرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ اِلَی النُّور(۳). خدای سبحان بر شما صلوات می‌فرستد تا با صلوات الهی نورانی بشوید، نه آدم خوبی باشید! آدم خوب شدن، با تقوا شدن، عادل شدن، وارسته شدن، مهدّب