سه شنبه 3 مهر 1397
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم ورود

متن و ترجمه کامل خطبه شعبانیه

دعوت شده‎اید به میهمانی خدا…/ شرح اوصاف ماه مبارک رمضان و فضیلت روزه‎داری در این ماه از زبان پیامبر خدا/ ماجرای گریستن رسول اکرم برای امیرالمومنین علیه السلام

گروه معارف – رجانیوز: آخرین روزهای ماه شعبان بود که پیامبر خدا امتش را جمع کرد تا به آنها بشارتی بدهد. بشارت به فرارسیدن موسمی که حضرتش آنرا موسم «ضیافت‎الله» و هنگامه «میهمانی خدا» نامید. خطبه‎ای که بعدها به خطبه شعبانیه معروف شد، دایرة‎المعارفی بود از اوصاف روزه‎داران و آنچه که خدا در جزای عبادت بزرگی که بجا آورده‎اند برای آنها در نظر گرفته است.

ماه خدا به سوی شما روی آورده‎ است، با برکت و رحمت و مغفرت، ماهی که برترین ماه‎ها و روزهایش برترین روزها و شب‎هایش برترین شب‎هاست. نفس‎های شما در آن ماه تسبیح است و خواب شما در آن ماه عبادت است..پس شقی آن کسی است که از غفران الهی در این ماه محروم بماند… در این ماه شیطان در غل و زنجیر است، پس از خدا بخواهید که بر شما مسلط نشود.

و امیر المومنین علیه السلام در این زمان از پیامبر خدا پرسید که برترین اعمال در این ماه چیست؟ و پاسخ شنید که برترین اعمال در این ماه ورع و خودداری از محارم الهی و گناهان است. پس پیامبر شروع کرد به گریستن، علی علیه السلام پرسید که ای پیامبر خدا چه چیز شما را به گریستن وادار کرد؟ و پیامبر فرمود: گريه مي‎كنم براي آن چه در اين ماه به تو مي‎رسد. گويا تو را مي‎بينم كه براي پروردگارت نماز مي‎گزاري. و برخواسته است شقي‎ترينِ اوّلين و آخرين جفت پي كننده ناقه ثمود و بر فرقت ضربتي زده است كه با آن ريش تو خضاب شده است. پس، من عرض كردم: اين در سلامت دين من است. فرمود: در سلامت دين تو است!

در آستانه فرارسیدن ماه رحمت و میهمانی خدا، رجانیوز متن کامل و ترجمه خطبه زیبای شعبانیه را تقدیم می‎کند. این خطبه شریفه در صفحه 157 از جلد 96 کتاب شریف بحارالانوار و همچنین صفحه 295 جلد اول عیون أخبار الرضا قابل دسترسی است.

 
عن أبي الحسن الرضا، عن أبيه، عن آبائه، عن أميرالمؤمنين عليه السلام قال: إنَّ رسول الله صلي الله عليه و آله خَطبَنا ذات يوم فقال صلي الله عليه و آله:

أيها الناس، إنّه قد أقبلَ اليكم شهرُ اللهِ بالبَركة وَ الرّحمة وَ المَغفرة، شهرٌ هوَ عندَ اللهِ أفضلُ الشّهورِ، و أيامُهُ أفضلُ الأيامِ، و لياليهِ أفضلُ اللّيالي، و ساعاتُهُ أفضلُ السّاعات، هوَ شهرٌ دُعِيتُم فيهِ الي ضِيافَةِ الله، وجُعِلتُم فِيهِ مِن أهلِ كرامةِ اللهِ، أنفاسُكُم فِيهِ تسبيحٌ، ونَومُكُم فِيهِ عِبادَةٌ، وَ عَمَلُكُم فِيهِ مَقبولٌ، و دُعاؤُكُم فِيه مُستجابٌ.

 فَسئلوا اللهَ ربَّكم بِنِياتٍ صادِقَة، و قلوب طاهِرَة أن يوَفّقكم لِصِيامِهِ، وَ تَلاوة كتابِهِ، فإنّ الشّقي مَن حُرِمَ غفرانُ اللهِ في هذا الشَّهرِ العَظيم، وأذكُروا بِجُوعِكُم وَ عَطَشِكُم فِيه جوعَ يومِ القِيامَةِ وَ عَطَشَهُ، وَ تَصَدّقوا عَلي فُقَرائِكم وَ مَساكِينِكُم، وَ وَقّروا كِبارَكُم، وأرحَمُوا صِغارَكُم، وَ صِلُوا أرحامَكُم، وَ أحفَظُوا ألسِنَتَكُم، وغَضّوا عَمّا لا يحِلّ النَّظرُ إليه أبصارَكُم، و عمّا لا يحلّ الإستِماعُ إليه أسماعَكُم، وَ تَحَنّنوا علي أيتامِ النّاس يتحَنّنُ عَلَي أيتامِكُم، وَ تُوبُوا الي اللهِ مِن ذنوبِكُم، و أرفَعوا إليه أيديكم بالدّعاءِ في أوقاتِ صلواتِكُم، فإنّها أفضلُ السّاعات،ينظُرُ اللهِ عزّوجلّ فِيها بالرّحمةِ الي عِبادِهِ،يحبِبهُم اذا ناجَوه، وَيلبّيهِم اذا نادَوهُ، وَ يستجيبُ لَهُم اذا دَعَوه.

أيها النّاس، إنّ أنفُسَكم مَرهونَة بِأعمَالِكُم، فَفَكّوها بِاستِغفَارِكُم، وَ ظُهورِكُم ثقيلةٌ مِن أوزارِكُم فَخَفّفوا عَنها بِطولِ سُجُودِكُم، وإعلَمُوا أنّ اللهَ تَعالي ذِكرُه أقسَمَ بِعِزّتِهِ أن لا يعَذّبَ المُصَلّينَ وَ السّاجِدينَ، و أن لا يروعَهُم بالنّار يومَ يقومُ النّاسُ لِرَبّ العالَمِينَ.

أيها الناسُ، مَن فَطّرَ مِنكُم صائِماً مُؤمِناً فِي هذا الشّهرِ كانَ لَه بِذلكَ عندَاللهِ عِتقُ رقبَةٍ،وَ مغفرةٌ لِما مَضَي مِن ذُنُوبِهِ، قيلَ: يا رَسولَ‌اللهِ، وَ ليسَ كُلّنا يقدِرُ عَلَي ذلكَ، فقالَ صلّي اللهُ عليه و آله: اتّقوا النّارَ وَ لَو بِشِقّ تَمرَةٍ، اتقوا النّارَ و لَو بِشَربَةٍ مِن ماءٍ، أيها الناسُ، مَن حَسّنَ مِنكم في هذا الشّهرِ خُلقَه كان له جَوازاً علي الصّراطِ يومَ تَزِلُّ فيه الأقدامُ، و مَن خَفّفَ في هذاالشّهرِ عمّا مَلَكت يمينُهُ، خَفّفَ اللهُ عليه حِسابَه، و مَن كَفّ فيه شَرّهُ كَفّ اللهُ عنهُ غَضَبَهُ يومَ يلقاهُ، و مَن أكرَمَ فيهِ يتيماً اكرَمَهُ اللهُ يومَ يلقاهُ، و مَن وَصَلَ فيه رَحِمَه وَصَله اللهُ برحمَتِهِ يومَ يلقاه، وَ مَن قَطَعَ فيهِ رَحِمَهُ قَطَعَ اللهُ عَنهُ رَحمَتَه يومَ يلقاهُ، و مَن تَطَوّعَ فِيه بِصَلاةٍ كَتَبَ اللهُ لَه بَرائةً مِن النّارِ، و مَن أدّي فِيهِ فَرضاً كانَ له ثَوابَ مَن أدّي سَبعينَ فَريضةً فِيما سِواهُ مِن الشّهور، و مَن أكثَرَ فِيهِ مِنَ الصّلاةِ علَي ثَقّلَ اللهُ مِيزانَهُ يومَ تَخِفُّ المَوازِينُ، و مَن تَلا فِيه آيةً مِنَ القُرآنِ كانَ لَهُ مِثلَ اجرِ مَن خَتَمَ القرآنَ فِي غَيرهِ مِن الشُّهورِ، أيها النّاسُ، إنّ أبوابَ الجَنانِ فِي هذا الشَّهرِ مُفَتّحَةٌ فاسئَلوا رَبّكُم أن لا يغلِقَها عليكم.

و إنّ أبوابَ النّيرانِ مُغلّقةٌ فاسئَلوا ربّكُم أن لا يفتَحُها عَليكُم، والشّياطِينُ مَغلولَةٌ، فاسئلوا ربّكم أن لا يسلّطَها عَليكُم،

قالَ اميرالمؤمنين عليه السلام: فَقُمتُ وَ قُلتُ: يا رسولَ‌اللهِ! ما أفضلُ الأعمالِ فِي هذا الشّهرِ؟ فقالَ صلي الله عليه و آله: يا أبالحسنُ، أفضلُ الأعمالِ في هذا الشّهرِ ألوَرَعُ عن محارمِ اللهِ عزّوجلّ. ثمّ بَكَي، فَقلتُ: يا رسولَ‌اللهِ ما يبكِيكَ؟ فقالَ يا علي، أبكي لِما يستحلّ مِنك في هذا الشّهر.كأنّي بِكَ وَ أنتَ تُصلّي لِرَبّكَ وَ قد انبَعَثَ أشقَي الأولينَ شَقيقَ عاقِرِ ناقَهِ ثمود، فَضَرَبَكَ ضربَةً علَي قَرَنِكَ فَخَضّبَ منها لِحيتَكَ، قالَ اميرُالمؤمنينَ عليه السّلام: فَقلتُ: يا رسولَ اللهِ، و ذلكَ في سَلامَةٍ مِن دِيني؟ فقال صلي الله عليه و آله: في سلامة من دينك. ثمّ قالَ صلّي الله عليه و آله: يا علي، مَن قَتلكَ فَقد قَتلَنِي، و مَن أبغَضَكَ فَقَد أبغَضَني، و مَن سَبّكَ فَقَد سَبّنِي، لأنّكَ مِنّي كَنَفسِي، روحُكَ مِن روحي، و طِينتُكَ مِن طينتِي، إنّ الله تبارك و تعالي خَلقنِي و اياكَ،و إصطَفانِي وَ اياكَ، و إختارَني للنبوّة، وَ إختارَكَ لِلإمامَةِ، و مَن أنكَرَ امامَتَكَ فَقَد أنكَرَ نُبُوّتِي

 حضرت امام رضا ‎عليه السّلام‎ از پدران بزرگوارش از حضرت اميرالمؤمنين ‎عليه السّلام‎ روايت كرده است كه فرمود: پيغمبر اكرم ‎صلّي‎الله عليه وآله وسلّم روزي براي ما خطبه خواند و فرمود:
اي مردم! به درستي كه ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به شما رو كرده است. ماهي كه نزد خدا بهترين ماه‎ها، روزهايش بهترين روزها، شب‎هايش بهترين شب‌ها و ساعاتش بهترين ساعات است. ماهي كه در آن به ضيافت خدا خوانده و از اهل كرامت خدا قرار داده شده‎ايد. نفس‎هاي شما در آن ثواب تسبيح دارد و خواب شما در آن عبادت و عمل شما در آن مقبول و دعاي شما در آن مستجاب است؛ پس با نيّت‎هاي راست و دل‎هاي پاك، از خدا درخواست كنيد كه شما را براي روزه و تلاوت قرآن توفيق دهد. به درستي كه شقي و بد عاقبت، كسي است كه از آمرزش خدا در اين ماه بزرگ محروم شود و به گرسنگي و تشنگي خود در اين ماه، گرسنگي و تشنگي روز قيامت را ياد كنيد. و بر فقيران و مسكينان خود صدقه بدهيد، سالمندان را احترام نماييد، بر صغار و خُردسالان رحم كنيد؛ و صله ارحام نماييد و زبان‎هاي خود را [از آن چه نبايد گفت] و چشم‎هاي خود را از آن چه نبايد به آن نگاه كرد، نگاه داريد؛ و گوش‎هاي خود را از آن چه نبايد شنيد حفظ كنيد، و با يتيمان مردم مهرباني كنيد، تا با يتيمان شما مهرباني شود، و از گناهان خود به سوي خدا توبه و بازگشت نماييد و دست‎هاي خود را در اوقات نماز به دعا بلند كنيد كه آن هنگام بهترين ساعت‎ها است.

خدا به رحمت به سوي بندگانش نظر مي‎فرمايد و هرگاه ايشان با او مناجات نمايند، جواب مي‎فرمايد و هرگاه او را ندا كنند، لبيك مي‎گويد و هرگاه او را بخوانند، مستجاب ميكند.
اي مردم! به درستي كه جان‎هاي شما در گرو عمل‎هاي شما است؛ پس با استغفار، از گرو بيرون آوريد، و پشت‎هاي شما از گناهانتان سنگين است. پس به طول دادن سجود، آن را سبك سازيد. و بدانيد كه خدا به عزّت خود سوگند ياد كرده است كه نمازگذاران و سجده كنندگان را عذاب نكند و آن‎ها را به آتش جهنّم در روز قيامت نترساند.
اي مردم! هر كس از شما مؤمن روزه‎داري را در اين ماه افطار دهد، براي او نزد خدا ثواب يك بنده آزاد كردن و آمرزش گناهان گذشته خواهد بود. پس گفته شد: يا رسول‎الله! همه ما قدرت بر آن نداريم؛ فرمود: با افطار دادن به روزه‎دار اگر چه به نصف دانه خرما باشد‎ـ از آتش بپرهيزيد. اگر چه به شربتي آب باشد.
اي مردم! هر كس از شما خلق خود را در اين ماه نيكو سازد، گذشتن از صراط در روزي كه قدم‎ها بر آن بلغزد، براي او است.
اي مردم! كسي كه در اين ماه خدمت غلام و كنيز خود را سبك گرداند، خدا در قيامت حساب او را آسان سازد. و هر كس در اين ماه شرّ خود را باز دارد، خدا خشم خود را از او در روز قيامت باز دارد. و كسي كه يتيمي را در اين ماه گرامي بدارد، خدا او را در روز قيامت گرامي دارد.

و كسي كه در اين ماه با خويشاوند خود صله نمايد، خدا او را در قيامت به رحمت خود وصل كند.

و كسي كه در اين ماه قطع رحم كند، خدا در روز قيامت رحمت خود را از او قطع فرمايد. و هر كس در اين ماه نماز مستحبّي به جاي آورد، براي او برائت از آتش نوشته مي‎شود. و كسي كه نماز واجب به جاي آورد، مثل كسي است كه در ماه‎هاي ديگر هفتاد نماز واجب به جا آورد.

و كسي كه در اين ماه بسيار بر من صلوات بفرستد، خدا در روزي كه ميزان‎ها سبك باشد، ميزان او را سنگين سازد. و هر كس در اين ماه تلاوت آيه‎اي از قرآن كند، ثواب ختم قرآن در ماه‎هاي ديگر را دارد.
اي مردم! درهاي بهشت در اين ماه گشوده است؛ از خدا بخواهيد كه [اين درها را] به روي شما نبندد و درهاي آتش، بسته است؛ از پروردگار خود بخواهيد كه آن‎ها را به روي شما باز نگرداند. و شياطين دربند هستند؛ از خدا درخواست كنيد كه آن‎ها را بر شما مسلّط نسازد.
اميرالمؤمنين ‎عليه السّلام فرمود: پس من برخاستم و عرض كردم: يا رسولالله! بهترين اعمال در اين ماه چيست؟ فرمود: يا اباالحسن! فاضلترين اعمال در اين ماه پارسايي است از آن چه خدا حرام كرده است.
سپس رسول خدا ‎صلّي‎الله عليه وآله وسلّم گريست. عرض كردم: يا رسول الله! چه چيز شما را به گريه درآورد؟ فرمود: گريه مي‎كنم براي آن چه در اين ماه به تو مي‎رسد. گويا تو را مي‎بينم كه براي پروردگارت نماز مي‎گزاري. و برخواسته است شقي‎ترينِ اوّلين و آخرين جفت پي كننده ناقه ثمود و بر فرقت ضربتي زده است كه با آن ريش تو خضاب شده است. پس، من عرض كردم: اين در سلامت دين من است. فرمود: در سلامت دين تو است! سپس فرمود: يا علي! هر كس تو را بكشد، مرا كشته و هر كس تو را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته؛ براي اين كه تو از من، مثل جان مني و طينت تو از طينت من است و تو وصي من و خليفه من بر امّتم هستي!

کلمات کلیدی:

 

درباره‌ی سایت

امام خمینی

اگر من بخواهم یک توصیه به شما بکنم، آن توصیه این خواهد بود که بصیرت خودتان را زیاد کنید؛ بصیرت. بلاهایی که بر ملت ها وارد میشود، در بسیاری از موارد، بر اثر بی بصیرتی است. خطاهایی که بعضی از افراد می کنند، بر اثر بی بصیرتی است. بصیرت خودتان را بالا ببرید. آگاهی خودتان را بالا ببرید. من مکرر این جمله امیرالمؤمنین علیه السلام را در گفتارها بیان کردم که فرمود: « الا و لا یحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصّبر »

اللهم عجل لولیک الفرج