چهارشنبه 30 آبان 1397
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم ورود

غفلت از الفباي دين ، منشأ مشكلات جامعه

درآیه: يا أيُّهَا الاِنسانْ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الكَريم(1)؛ خداي سبحان به انسان خطاب مي كند كه چه تو را مغرور كرده ، فريب چه را خوردي؟ بعد معلوم مي‌شود كه هيچ كسي را فريب نداد، خودش به وسيله خودش فريب خورده . انساني كه دستورهاي الهي را انجام نمي‌دهد ، واجب را ترك مي‌كند ، حرام را مرتكب مي شود ، دستورهاي انبياء و اولياء را عمل نمي كند ، بيراهه مي رود ، كجراهه مي رود ، راه ديگران را مي بندد ؛ اين فريب خورده است! او بايد اين سؤال را جواب بدهد كه كي تو را فريب داد ؛ معلوم مي شود هيچ كس انسان را فريب نمي‌دهد، مگر خود انسان‌!
نفس امّاره ؛ خطرناكترين دشمن انسان
اينكه در جريان جهاد داخلي، شهوت و غضب از يك سو ، وهم و خيال از سوي ديگر ؛ اينها صف كشيده‌اند . در مراحل انديشه و علم و با سواد شدن و مُلا شدن ، وهم و خيال صف بر مي بندد در برابر عقل ؛ در مراحل تزكيه و تهذيب و آدم شدن ، شهوت و غضب صف مي بندند ؛ بيرون خبري نيست . اين بيان نوراني رسول خدا (ص) كه فرمود :‌ اَعدي عَدُوِّكَ نَفسُكَ الَّتِي بِينَ جَنبَيك(2)، همين است . فرمود : بدترين دشمن آدم خود آدم است . پس ما يك غَبني داريم كه خودمان ، خودمان را مَغبون كرده‌ايم و سوره‌اي در قرآن كريم است به نام سوره تَغابُن: يُومَ يَجمَعُكُمْ لِيُومِ الجَمعِ ذلِكَ يُومُ التَّغابُن(3)؛ « تَغابُن » يعني روز ظهور غَبن . آن روز سؤال مي شود كي مغبونت كرده ؟ آدم جوابي ندارد، مگر اينكه بگويد : خودم ، خودم را مغبون كرده ام . يعني نفس مُسوِّله من كم كم شده نفس اَمّاره من.
تبيين صداقت و حق نمایي دنيا
در جريان فريب و غرور هم همين طور است . فرمود : كي تو را مغرور كرده؟ شايد بگوئيد دنيا ما را مغرور كرده . وجود مبارك حضرت امير خوب تحليل مي‌كند؛ مي فرمايد: دنيا دار امانت و علم و عقل و عدل است ، سر تا پاي دنيا عدل است و عقل . دنيا كاري به كار كسي ندارد! دنيا اگر حوزه و دانشگاه و بازار را به شما نشان داده ، بيمارستان و تيمارستان و قبرستان را هم نشان داده . اينطور نيست كه قبرستان و بيمارستان را كتمان كرده باشد ، كوي و برزن را نشان داده باشد! اگر كسي بيمارستان را نبيند ، تيمارستان را نبيند ، قبرستان را نبيند ، فقط كوي و برزن و پارك را ببيند ؛ البته فريب مي خورد . در اين تحليل وجود مبارك حضرت امير فرمود : دنيا چه چیز خود را مخفي كرده ؟ اگر آن زشتي ها را ، آن نقص ها را ، آن آفت ها را كتمان كرده باشد ؛ بله ، مي شود عامل غَبن و غرور ؛ امّا همه را در كف دست گذاشته . بيراهه بروي ، جايت آنجاست ؛ در راه باشي ، جايت اينجاست . بنابراين چيزي را كتمان نكرده !
جايگاه عزيمت عاقلانه در درمان سستي‌ها
بخش اوّل اين كلام نوراني قبلاً خوانده شد ، تا رسيديم به اينجا ؛ فرمود : فَتَداوَ مِنْ دَاءِ الفَترَهِ فِي قَلبِكَ بِعَزيمَهٍ ؛ حالا كه معلوم شد انسان مريض است، اين را بايد درمان كند . يك عدّه براساس کریمه: اِذْ جآءَ رَبَّهُ بِقَلبٍ سَليم (4)، سالمند. اگر جهل علمي مرض است ،‌ يك ؛ جهالت عملي مرض است ،‌ دو ؛ اين دو را آدم خوب بايد درس بخواند ، بشود مُلا ؛ خوب هم بايد عمل بكند ، بشود عادل . فرمود :‌ اين درد جهل و بي سوادي را با درس خواندن حل كن ، آن درد بيراهه رفتن را هم با عزم و اراده حل كن.
فَتَداوَ مِنْ دَاءِ الفَترَهِ ، « فُتُور » يعني سستي . در قلبت تنها پزشك معالج خودتي ؛ بِعَزيمَهٍ ، بايد يك تصميم بگيري . عزيمت و عزم ،مال كار عقل عملي است كه بِهِ عُبِدَ الرَّحمنْ وَ اكْتُسِبَ الجِنان (5). جزم يعني با سواد شدن ، عالم شدن و درس خواندن ؛ آن مال كار عقل نظري است . « عزم » يعني اراده و تصميم و اخلاص ، مال عقل عملي است . فرمود : اين مرض را با عزم و عقلي كه بِهِ عُبِدَ الرَّحمنْ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الجِنان بايد درمان كني و این به دست خود انسان است ؛ وَ مِنْ كَرَي الغَفلَهِ فِي ناظِرَكَ بِيَقَظَهٍ ؛ ( كَري ) را به خواب تعبير كرده‌اند اما خواب نيست ؛ بلکه به چُرت قبل از خواب می گویند . فرمود : الآن كه چُرت مي زني ، تصادف مي كني . اگر اين چُرتت را درمان نكردي ، خوابت مي برد . اين مرض چُرت زدن را با تصميم ، با بيداري ، با هوشياري درمان بكن .
غفلت از الفباي دين ، منشأ مشكلات جامعه
وَ كُنْ لِلّهِ مُطيعاً وَ بِذِكرِهِ آنِسا ؛ مشكل جامعه ما مشكل علمي نيست ، مشكل حوزه و دانشگاه مشكل علمي است ؛ امّا مشكل جامعه ، مشكل عملي است . يعني الآن همه مي دانند که ما در دستگاه قضائي 7 ـ 8 ميليون پرونده داريم . اين 8 ميليون ، یک ميليونش حساب ديگر دارد ؛ اين 7 ميليونش مال بديهيات است، به خاطر این است که به رساله توضیح المسائل عمل نمي‌شود ! اين 7 ميليون كه الآن شما مي بينيد به خاطر این است که مسجدها و حسينيه ها خالي است، راه‌پله دستگاه قضائي پر ترافيك است ؛ اينها نه براي آن است كه مجهولات علمي دارند ! بلکه به خاطر این است که اينها به چيزهایي كه بلدند ، عمل نمي‌كنند. يكي دروغ مي گويد ، يك كسي چك بي‌محل مي كشد ، يكي تخليه به موقع نمي كند ، يكي اجاره را نمي پردازد ، يكي حق ديگري را تجاوز مي كند ، يكي به ديگري بد مي گويد ، يكي ديگري را مي زند ؛ اينها الفباي دين است! اينها را همه ما مي دانيم ، يك چيزي نيست كه كسي نداند! اگر اينها عمل بشود ، يعني به همين رساله عملیه عمل بشود ؛ اينجا مي شود مدينه فاضله . وجود مبارك حضرت امير فرمود : به آنچه مي داني عمل بكن .
غفلت معصيت كاران از لطف و مغفرت الهي
بعد فرمود : وَ تَمَثَّلْ فِي حالِ تَوَلّيهِ عَنهُ اِقبالَهُ عَلِيكَ يَدعُوكَ اِلَي عَفوِه وََ يَتَغَمَّدُكَ بِفَضلِه. فرمود : آن وقتي كه كجراهه مي روي ،‌ بيراهه مي روي يا راه ديگران را مي بندي ، از خدا رو برگرداندي . همين حال را ترسيم بكن كه حالا داري معصيت مي كني ، از خدا فرار مي كني ؛ در همين حال ذات أقدس إله پشت سر تو ، تو را دعوت مي كند ، مي گويد : بيا ،‌ بگو اَستَغفِرُ الله ، من بخشيدم؛ بيا ، من عفوت كنم ؛ بيا ، من بگذرم . اين حال را تصوّر بكن ، تمثّل بكن ؛ در حالي كه از خدا رو برگرداندي ، در همان حال خداي سبحان مي فرمايد : هَلْ مِنْ تائِبٍ يَتُوب . اين دعوت ، اين ندا که: يا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اِستَجيبُوا (6)، يا اُدعُونِي اَستَجِبْ لَكُم(7)؛ اين هميشه هست . كسي كه دارد بيراهه مي رود ، خدا مي فرمايد : اُدعُونِي اَستَجِبْ لَكُم ؛ اين منظره را در نظر داشته باش . وََ يَتَغَمَّدُكَ بِفَضلِه ، تو را در فضل خود فرو مي برد . وَ اَنتَ مُتَوَلٍّ‌ عَنهُ إلَي غِيرِه ؛در حالی که از خدا رو برگرداندي ، به طرف غير خدا داري مي روي ؛ ولي خداي سبحان از پشت سرت تو را دعوت مي كند.
جرأت انسان ضعيف در معصيت خداي كريم
فَتَعالَي مِنْ قَوِيٍّ‌ مَا اَكرَمَهُ وَ تَواضَعتَ مِنْ ضَعيفٍ مَا اَجرَأكَ عَلي مَعصِيَتِه ؛ او در كمال قوّت و قدرتي كه دارد ، مي تواند قهّارانه با تو رفتار كند ، از پشت سرت تو را دعوت مي كند ، مي گويد : اُدعُونِي اَستَجِبْ لَكُم ؛ بيا ،‌ برگرد ، من مشكلت را حل مي كنم . تو در كمال ضعف و عجزي كه داري ، داري در برابر او مقاومت مي كني ! مَا اَجرَأكَ عَلي مَعصِيَتِك ؛ چه تو را جَري كرده كه او را معصيت مي كني ؟!
بيانات حضرت آيت الله جوادي آملي (دامت بركاته) در جلسه درس تفسير نهج البلاغه در ديدار با جمعي از طلاب ، دانشجويان ، دانش آموزان
و اقشار مختلف مردم ـ قم ؛ 12 / 1 / 1389
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) انفطار / 6 (2) عدّه الدّاعي / 314 (3) تغابن / 9
(4) صافات / 84 (5) الكافي / 1 / 11 ـ كِتابُ العَقلِ وَ الجَهل
(6) اشاره به : انفال / 24 (7) غافر / 60

کیهان: شرح خطبه 223 نهج البلاغه ـ (2)

کلمات کلیدی:,

یک نظر

  1. عرض سلام و ادب خدمت شما وبلاگ نویس گیلانی.
    متشکریم از بروزرسانی شما.

    * یا صاحب الزمان شرمنده ایم
    http://blog.8dey.com/38308/
    * دو راهی دو سربرد، حاصل استراتژی نرمش قهرمانانه
    http://blog.8dey.com/38303/
    * فیسبوک امن است، آسوده بخوابید
    http://blog.8dey.com/38298/
    * تأملی کوتاه بر معنای نرمش قهرمانانه
    http://blog.8dey.com/38289/
    * نرمش قهرمانانه، حاصل تغییر شعار یا شرایط؟
    http://blog.8dey.com/38278/

    موفق و سربلند باشید.

 

درباره‌ی سایت

امام خمینی

اگر من بخواهم یک توصیه به شما بکنم، آن توصیه این خواهد بود که بصیرت خودتان را زیاد کنید؛ بصیرت. بلاهایی که بر ملت ها وارد میشود، در بسیاری از موارد، بر اثر بی بصیرتی است. خطاهایی که بعضی از افراد می کنند، بر اثر بی بصیرتی است. بصیرت خودتان را بالا ببرید. آگاهی خودتان را بالا ببرید. من مکرر این جمله امیرالمؤمنین علیه السلام را در گفتارها بیان کردم که فرمود: « الا و لا یحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصّبر »

اللهم عجل لولیک الفرج