چهارشنبه 23 آبان 1397
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم ورود

امام صادق(ع) و پرورش شاگردان خاص

مرحوم بوعلي سينا درموضوع معراج يك رساله‌اي نوشته، در آن رساله معراجيّه وجود مبارك رسول گرامي(ص) يك سفارشي، يك نصيحتي نسبت به وجود مبارك حضرت امير المؤمنين(ع) دارد. آن سفارش را وقتی ابن سينا می‌خواهد نقل بكند كه به امير المؤمنين (عليهما السَّلام) چه گفت، تعبير مرحوم بوعلي اين است: اَلَّذِي هُوَ بِينَ اَصحابِهِ كَالمَعقُولِ بِينَ المَحسُوس (1).علي در بين ياران پيامبر مثل عقل است در برابر چشم و گوش. يعني ديگران حواسند و علي عقل است؛ ديگران محسوسند، او معقول است؛ ديگران حاسّ‌اند و حواسند، او عقل است؛ او عقل جامعه است. عقل براي تنظيم و تعديل مجاري درك و فعل حواس ماست؛ پس امام اين است!
حيات معنوي جامعه
در پرتو ارتباط با امام (ع)
ما كه اعضاء و جوارح اين عقليم و اين عقل كه به منزله قلب ماست؛ مادامي زنده‌ايم كه با اين محور عقلي و علمي رابطه داشته باشيم. اگر رابطه ما از قلب ما قطع بشود ديگر حياتي نيست! اگر يك كسي رابطه اساسي و اعتقادي و علمي با امامش نداشته باشد، ديگر او زنده نيست! اگر ارتباطش در حدّ ضعيف بود، فقط به زيارت امام رفت، يا در شهادت او اشك ريخت؛ اين رابطه‌اش بسيار ضعيف است، مثل كساني كه بيماري قلب دارند، يعني رابطه‌شان با قلب ضعيف است. بنابراين وقتي جامعه زنده است كه ارتباطش با امامش، ارتباط حس با عقل باشد.
پرورش شاگردان خاص
در رشته‌های مختلف توسط امام صادق (ع)
ما اگر در مسائل اعتقادي، اخلاقي، فقهي و حقوقي به آن عمقش نرسيم، چگونه می‌توانيم از رهنمود عقل منفصله‌مان مدد بگيريم؟ ما بايد اين مكتب‌ها را ارزيابي كنيم، عصاره اشكالات و شبهات را به پيشگاه عقل منفصله‌مان ببريم؛ جواب را از آنجا دريافت بكنيم. بنابراين آشنائي با همه رشته‌ها و شبهات روز، وظيفه همه ماست. منتها هر كسي در هر رشته‌اي كه ذات أقدس إله به او عطا كرده است، كه اَلنّاسْ مَعادِنْ كَمَعادِنِ الذَّهَبِ وَ الفِضِّه (2)؛ آن وقت عظمت و جلال و شكوه علمي وجود مبارك امام صادق(ع) روشن می‌شود. همانطوري كه عدّه‌اي از شام آمدند، خواستند سؤال كنند؛ فرمود: اگر شما قصد سؤالات فقهي داريد، از حُمرانَ ابنِ اَعيَن بپرس. اگر مشكل اعتقادي داري، از هشام بن سالم بپرس، يا از هشام بن حكم بپرس.
اين شاگردهاي خودشان هم تقسيم كار كردند؛ خيلي‌ها هستند كه داراي استعداد متوسطند، معدودی از افراد داراي يك استعداد بالا هستند. وجود مبارك امام صادق به هشام بن حكم و هشام بن سالم كه هر دو جزء شاگردان اختصاصي حضرت بودند، فرمودند: شما كارهايتان را تقسيم بكنيد؛ به يكي فرمود: تو با هر كسي مناظره نكن؛ لَاَنَّكَ تَطيرُ وَ تَقَع، تو يك مقدار پرواز می‌كني، ولي می‌افتي؛ امّا آن يكي حقّ مناظره دارد، براي اينكه وَ هُوَ يَطيرُ وَ لا يَقَع. آن طَيران دارد، پرواز می‌كند، اوج می‌گيرد، سقوط هم نمي‌كند. چون همه در يك حد نيستند، استعدادها يك حد نيستند.اين بود كه وجود مبارك امام صادق، در شرائط تاريخي‌ای قرار گرفت كه اَموي و عباسي به جان هم افتاده بودند، فرصت تاريخي‌اي پيدا شد؛ وجود مبارك حضرت رشته‌های تخصصي داشت، استعدادها را شناسائي كرد، شاگردان فراواني تربيت كرد كه حدأقل گفتند: 4 هزار شاگرد تربيت كرد.به حُمران بن أعين گفت: شما برو در مسجد جامع كوفه بنشين؛ لَاِنَّكَ اَفتِي النّاس، برو فتوا بده؛ مجتهد می‌پروراند! و هشام بن سالم، هشام بن حكم اينطور بود؛ هم رشته‌های تخصصي بود، هم مجتهد پروري؛ لذا شده رئيس مذهب! و يك چنين آدمی قلب ماست.
حيات علمي جامعه
در پرتو ارتباط با امام معصوم (ع)
در اين ايام بالأخره آدم اشك می‌ريزد، جامه مشكي در بر می‌كند؛ ولي اين گوشه اي از اظهار ارادت به وجود مبارك امام صادق است. حيات ما حيات علمي است؛ هر اندازه كه چيز فهميديم، معلوم می‌شود كه به امام مرتبطيم؛ هر اندازه كه مشكل علمي داريم، از تحقيقات و پژوهش و تفحّص و اينها فاصله گرفتيم و چيز جديدي گير ما نيامد؛ معلوم می‌شود از اماممان فاصله گرفتيم. براي اينكه او قلب عاقلانه جامعه است و عقل تپنده ملّت اسلامي است! اگر انسان با قلب رابطه دارد، آدم بِفهمي است! اگر ما مطلب عميق كه جان كندن می‌خواهد را فهميديم، معلوم می‌شود با آن رابطه داريم. به همان اندازه تشّيع ما قوي تر است، ارادت ما قوي‌تر است، ولايتمداري ما قوي تر است، مهر و صفا و وفاي آن حضرت نسبت به ما بيشتر است؛ كه اميدواريم ذات أقدس إله همه ما را از اين سفره گسترده متنعّم بفرمايد!
بيانات حضرت آيت‌الله جوادي آملي (دام ظلّه) در جلسه درس اخلاق به مناسبت ايام سوگواري حضرت امام جعفر صادق(ع) در ديدار با جمع كثيري از طلاب، فضلاء، دانشجويان و اقشار مختلف مردم ـ قم؛ 2/ 8/ 1387
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) حاشيه الشّفاء/ ص 685؛ عَنْ اِبن سينا

(2) الكافي/ 8/ 177

منبع: کیهان

کلمات کلیدی:,

 

درباره‌ی سایت

امام خمینی

اگر من بخواهم یک توصیه به شما بکنم، آن توصیه این خواهد بود که بصیرت خودتان را زیاد کنید؛ بصیرت. بلاهایی که بر ملت ها وارد میشود، در بسیاری از موارد، بر اثر بی بصیرتی است. خطاهایی که بعضی از افراد می کنند، بر اثر بی بصیرتی است. بصیرت خودتان را بالا ببرید. آگاهی خودتان را بالا ببرید. من مکرر این جمله امیرالمؤمنین علیه السلام را در گفتارها بیان کردم که فرمود: « الا و لا یحمل هذا العلم الا اهل البصر و الصّبر »

اللهم عجل لولیک الفرج